Hết sữa tắm giữa lúc đang đứng trong phòng tắm, tay chỉ còn chai dầu gội. Hoặc ngược lại, đi ở khách sạn chỉ thấy một chai duy nhất ghi body wash. Câu hỏi bật ra rất tự nhiên: hai thứ này có thay nhau được không, hay làm vậy là hại da hại tóc? Đây là câu hỏi thực dụng, và câu trả lời cũng thực dụng chứ không cực đoan.
Câu trả lời ngắn gọn: Dùng dầu gội để tắm một vài lần thì không sao, vì bản chất cả hai đều là chất tẩy rửa dịu nhẹ. Nhưng dùng lâu dài thì không nên, bởi dầu gội được thiết kế để xử lý dầu ở da đầu và chất tạo kiểu trên tóc, nên nó thiếu phần dưỡng ẩm mà làn da toàn thân cần. Càng không nên dùng dầu gội để rửa mặt.
Dầu gội và sữa tắm khác nhau ở đâu?
Cả hai cùng thuộc nhóm sản phẩm làm sạch có chất hoạt động bề mặt, tức là chất giúp dầu và nước hoà vào nhau để trôi theo dòng xả. Khác biệt nằm ở phần còn lại của công thức. Dầu gội thường có thêm nhóm chất giúp tóc gỡ rối và bớt tích điện sau khi gội. Sữa tắm thì ngả về hướng giữ ẩm, có nhiều thành phần làm mềm da và tạo lớp cảm giác mượt trên diện tích da rộng.
Nói ngắn: dầu gội giải quyết bã nhờn tập trung ở một vùng nhỏ nhưng tiết dầu mạnh, còn sữa tắm phục vụ một diện tích da lớn mà mỏng và dễ khô.
Vì sao da đầu chịu được dầu gội mà da người thì hay bị khô?
Da đầu có mật độ tuyến bã nhờn cao hơn hẳn phần lớn các vùng da khác, nên nó có lớp dầu tự nhiên dày để bù lại sau mỗi lần làm sạch. Da cánh tay, cẳng chân, lưng thì ngược lại, tuyến bã nhờn thưa và lớp dầu bảo vệ mỏng. Dùng đúng một công thức cho cả hai nơi thì nơi ít dầu sẽ chịu thiệt: da căng, khô, có khi ngứa nhẹ sau khi tắm.
Dùng dầu gội để tắm một lần có sao không?
Không sao với da bình thường. Một lần tắm bằng dầu gội thì cơ thể vẫn sạch, mùi vẫn thơm, và lớp dầu tự nhiên trên da sẽ hồi lại trong một hai ngày. Cảm giác hay gặp nhất là da hơi khô và căng lúc mới lau khô người. Cách xử lý rất đơn giản: xả kỹ hơn bình thường và thoa kem dưỡng thể ngay khi da còn hơi ẩm.
Dùng dầu gội để tắm thường xuyên thì da gặp gì?
Lặp lại hằng ngày thì vấn đề tích lại. Lớp dầu bảo vệ bị lấy đi nhanh hơn tốc độ da bù lại, dẫn tới khô, bong nhẹ, đôi khi ngứa và châm chích ở những vùng da mỏng như mặt trong cánh tay hay quanh khớp. Người vốn có làn da khô sẵn hoặc đang ở phòng điều hoà nhiều sẽ thấy rõ hơn. Đây là lý do nên coi dầu gội là giải pháp tạm thời, không phải phương án lâu dài.
Ai nên tránh hẳn việc dùng dầu gội để tắm?
Bốn nhóm nên bỏ qua cách này: trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh, vì da còn mỏng và sản phẩm cho bé được làm dịu nhẹ hơn nhiều; người có làn da đang khô nứt hoặc đang được bác sĩ da liễu theo dõi; người vừa cạo hay wax, vì hàng rào da đang hở; và người có làn da dễ phản ứng với hương liệu. Trong các trường hợp này, thiếu sữa tắm thì thà tắm bằng nước sạch còn hơn.
Ngược lại, gội đầu bằng sữa tắm có được không?
Được một lần, và kết quả thường kém hơn chiều ngược lại. Sữa tắm không có nhóm chất giúp gỡ rối cho sợi tóc, nên tóc sau khi gội hay bị rít, khô ở ngọn và rất khó lược. Với tóc dài, tóc đã qua hoá chất hoặc tóc dày, cảm giác này rõ rệt ngay lần đầu. Nếu buộc phải gội bằng sữa tắm, hãy bù lại bằng dầu xả hoặc xịt dưỡng sau đó.
Vì sao gội bằng sữa tắm lại làm tóc rít và xơ?
Sợi tóc có lớp vảy ngoài xếp như vảy cá. Khi gặp nước và chất làm sạch, lớp vảy này hơi dựng lên. Dầu gội có phần làm dịu để vảy nằm xuống lại, còn sữa tắm thì không. Vảy dựng thì hai sợi tóc cọ vào nhau nhiều hơn, tạo cảm giác thô ráp và khó chải. Cơ chế này giải thích luôn nhiều trường hợp khác, xem thêm ở bài tóc xơ rối, nguyên nhân và cách chăm sóc.
Dầu gội có rửa mặt được không?
Đây là việc nên nói không rõ ràng. Da mặt mỏng hơn da thân, nhạy cảm hơn, và ở ngay cạnh mắt. Dầu gội không được làm ra để tiếp xúc vùng mắt, nên xót mắt là chuyện hay xảy ra. Ngoài ra sản phẩm rửa mặt được cân chỉnh cho vùng da dễ bít tắc lỗ chân lông, còn dầu gội thì không kiểm nghiệm cho mục đích đó. Hết sữa rửa mặt thì rửa bằng nước sạch rồi mua bổ sung, đừng lấy dầu gội thay thế.
Dầu gội có giặt quần áo được không?
Giặt tay một chiếc áo mỏng trong lúc đi xa thì được, vì dầu gội vẫn là chất tẩy rửa. Nhưng đừng cho vào máy giặt. Dầu gội tạo bọt rất nhiều và bọt khó tan, máy sẽ báo lỗi hoặc xả không hết, để lại lớp dư trên sợi vải làm áo bị bết và nhanh xỉn màu. Dầu gội cũng không có nhóm men phân giải vết bẩn protein như bột giặt, nên nó không xử lý được vết mồ hôi lâu ngày hay vết thức ăn.
Sản phẩm 2 trong 1 gội và tắm có thật sự ổn?
Đây là công thức được cân bằng ở giữa, không phải phép cộng hai sản phẩm. Nó hợp với tóc ngắn, tóc chưa qua hoá chất, người cần đi nhanh gọn, và rất hợp cho hành lý du lịch. Nó không hợp với tóc dài, tóc nhuộm, tóc khô xơ hay da đầu đang có vấn đề, vì để tắm được cả người thì phần chăm tóc buộc phải giảm bớt. Ai đang chăm tóc hư tổn thì nên giữ chai gội riêng.
Vậy dầu gội mạnh hay dịu nhẹ hơn sữa tắm?
Không có câu trả lời chung, vì độ dịu nhẹ phụ thuộc công thức từng sản phẩm, không phụ thuộc vào nó tên là gì. Có dầu gội dịu hơn một số sữa tắm giá rẻ, và ngược lại. Cách đọc đúng là xem sản phẩm dùng nhóm chất làm sạch nào và có kèm chất làm dịu hay không. Chẳng hạn dầu gội MQG có sulfate hay không là câu hỏi khách hay đặt, và câu trả lời thẳng thắn là có, ở dạng làm sạch kèm một chất làm dịu để cân bằng, vì mục tiêu của nó là gột sạch bã nhờn ở da đầu.
Bí quá phải dùng dầu gội để tắm thì làm sao cho đỡ khô?
Năm mẹo dùng được ngay. Một, pha loãng dầu gội với nước trong lòng bàn tay thay vì thoa đặc. Hai, tắm nước ấm vừa, đừng nóng, vì nước nóng lấy dầu tự nhiên đi nhanh hơn. Ba, bỏ qua vùng mặt và vùng kín. Bốn, xả lâu hơn bình thường khoảng hai mươi giây. Năm, thoa kem dưỡng thể trong vòng ba phút sau khi lau người, lúc da còn hơi ẩm thì giữ ẩm hiệu quả hơn.
Dầu gội dùng được cho việc gì khác trong nhà?
Có mấy việc dầu gội làm rất tốt vì đúng thứ nó sinh ra để xử lý là dầu và bụi bám. Rửa lược và bàn chải tóc, làm sạch cọ trang điểm, rửa mũ lưỡi trai vải, giặt tay khăn mặt bằng cotton mỏng. Còn những việc cần sức tẩy mạnh hoặc cần khử dầu mỡ bếp thì dùng đúng sản phẩm chuyên dụng. Muốn tận dụng chai dầu gội cho đúng chỗ thì nhớ nguyên tắc chung về bảo quản trong bài cách bảo quản sản phẩm chăm sóc tóc.
Vậy nên giữ mấy chai trong phòng tắm là hợp lý?
Với phần lớn mọi người, ba chai là đủ và không thừa: một chai gội cho da đầu, một chai tắm cho da thân, và một sản phẩm dưỡng tóc sau gội. Nếu tóc đang khô, rối hoặc chẻ ngọn, phần dưỡng nên là kem hấp dùng mỗi tuần một tới hai lần, kết hợp xịt dưỡng cho những ngày sấy tóc. Bộ gội và hấp MQG dùng công nghệ Tri-Bond với bộ ba Keratin, Biotin và Collagen, hỗ trợ cải thiện tình trạng tóc rối và chẻ ngọn khi dùng đều đặn. Cách chọn và phối cho từng loại tóc nằm trong cẩm nang dầu gội.
Câu hỏi thường gặp
Dùng dầu gội để tắm có gây mụn ở lưng không?
Bản thân việc làm sạch không gây mụn, nhưng xả không kỹ thì phần dư của sản phẩm đọng lại trên lưng có thể khiến lỗ chân lông bít hơn, nhất là ở người vốn dễ bị mụn lưng. Nếu buộc phải dùng, hãy xả rất kỹ vùng lưng và vai.
Dầu gội cho trẻ em có tắm cho cả người bé được không?
Nhiều sản phẩm cho bé được ghi rõ dùng cho cả tóc và người, trường hợp đó thì làm theo nhãn. Nếu nhãn chỉ ghi dầu gội, đừng tự suy ra là tắm được. Da bé mỏng hơn nhiều, nên nguyên tắc an toàn là làm đúng như hướng dẫn in trên sản phẩm.
Nếu đã gội bằng sữa tắm rồi thì cứu tóc thế nào?
Xả sạch lại bằng nước ấm, rồi thoa dầu xả hoặc kem hấp từ giữa tóc xuống ngọn, để vài phút và xả. Nếu không có sẵn, dùng xịt dưỡng lên tóc còn ẩm rồi chải bằng lược răng thưa. Lần gội sau quay lại dầu gội bình thường là tóc ổn lại.
Tóm lại: đổi chỗ một lần thì được, đổi chỗ lâu dài thì không nên. Dầu gội sinh ra cho vùng da tiết nhiều dầu và cho sợi tóc, sữa tắm sinh ra cho diện tích da rộng và mỏng. Hiểu đúng chỗ dùng của từng chai là cách tiết kiệm mà không đánh đổi bằng da khô hay tóc rít.
