Câu trả lời ngắn gọn: Không. Gội đầu nhiều lần bằng dầu gội thông thường không làm hết chấy, vì chấy bám chắc vào sợi tóc và trứng chấy được gắn bằng một lớp keo sinh học mà nước cùng bọt dầu gội không bóc được. Gội nhiều chỉ làm da đầu khô và dễ ngứa thêm. Việc có hiệu quả là dùng lược bí chuyên dụng theo đúng kỹ thuật, kết hợp sản phẩm chuyên biệt theo hướng dẫn của dược sĩ hoặc bác sĩ, và xử lý đồng thời cho cả nhà.
Chấy là gì và nó sống ở đâu trên đầu?
Chấy là loài côn trùng nhỏ không có cánh, dài khoảng hai tới ba milimét, sống bằng cách hút máu ở da đầu. Nó không bay, không nhảy, chỉ bò. Vị trí quen thuộc là vùng sau tai và vùng chân tóc sau cổ, nơi ấm và kín. Trứng chấy nằm sát chân tóc, cách da đầu chừng vài milimét.
Vì sao gội đầu nhiều lại không hết chấy?
Có ba lý do. Thứ nhất, chấy dùng móc ở sáu chân để bám vào sợi tóc, lực nước xả không đủ tách nó ra. Thứ hai, trứng chấy được dán vào sợi tóc bằng một chất kết dính không tan trong nước, nên bọt dầu gội đi qua mà không bóc được. Thứ ba, chấy có thể nín thở khá lâu khi gặp nước, nên thời gian vài phút gội đầu không làm nó chết.
Gội đầu nhiều có tác hại gì không?
Có. Khi tăng số lần gội lên hai lần một ngày trong nhiều ngày, lớp dầu bảo vệ da đầu bị lấy đi liên tục, da đầu khô hơn và cảm giác ngứa tăng lên. Lúc đó rất khó phân biệt ngứa do chấy với ngứa do da đầu bị khô, và người ta lại gội nhiều hơn nữa. Tần suất gội hợp lý theo loại tóc có trong bài gội đầu bao nhiêu phút là đủ.
Nước nóng có làm chấy chết không?
Nước ở mức một người chịu được khi gội đầu, khoảng ba mươi tám tới bốn mươi độ, không đủ để diệt chấy. Mức nhiệt làm chấy chết cao hơn ngưỡng an toàn cho da đầu. Dùng nước quá nóng chỉ khiến da đầu đỏ rát và tóc khô xơ thêm.
Dấu hiệu nào cho biết trên đầu đang có chấy?
Bốn dấu hiệu thường gặp. Ngứa dai dẳng ở vùng sau tai và sau cổ, nặng hơn về đêm. Thấy những hạt nhỏ màu trắng đục bám chắc vào sợi tóc, kéo không trượt như gàu. Có vết xước nhỏ hoặc nốt đỏ do gãi. Và trẻ trong nhà hoặc lớp học cũng đang ngứa đầu.
Làm sao phân biệt trứng chấy với gàu?
Gàu là vảy da bong ra, nằm rời trên tóc và rơi xuống khi lắc đầu hoặc chải. Trứng chấy bám chặt vào sợi tóc, phải dùng móng tay hoặc lược bí mới tuốt được, và thường tập trung ở vùng gần chân tóc. Nếu điều đang gặp thực sự là ngứa do da đầu, có thể tham khảo bài da đầu ngứa không ngừng do những nguyên nhân nào.
Cách nào thực sự lấy được chấy ra khỏi tóc?
Phương pháp có cơ sở nhất là dùng lược bí răng rất khít, chải trên tóc ướt đã được bôi trơn bằng dầu xả để chấy khó bò. Chia tóc thành từng lọn nhỏ, chải từ sát chân tóc ra tới ngọn, sau mỗi lần chải thì lau lược vào khăn giấy trắng để kiểm tra. Làm toàn bộ đầu, lặp lại cách ba tới bốn ngày, trong khoảng hai tuần.
Có cần dùng sản phẩm chuyên biệt không?
Trong phần lớn trường hợp là có, và nên hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ da liễu để chọn đúng loại cùng đúng liệu trình. Đây là nhóm sản phẩm chuyên biệt dành riêng cho chấy, không phải dầu gội chăm sóc tóc hằng ngày. Đừng tự tăng liều hay tự kéo dài thời gian ủ trên da đầu.
Dầu gội chăm sóc tóc có vai trò gì trong việc này?
Vai trò của nó là ở giai đoạn sau, khi chấy đã được xử lý. Lúc đó da đầu thường đang khô và xước do gãi, tóc rối và dễ gãy do chải lược bí nhiều lần. Một chai dầu gội dịu nhẹ cùng bước dưỡng ở phần thân tóc giúp tóc đỡ xơ và dễ gỡ hơn. Cách chọn chai theo tình trạng da đầu nằm trong cẩm nang dầu gội.
Có nên cắt tóc ngắn để hết chấy không?
Cắt ngắn giúp chải lược bí dễ hơn và kiểm tra nhanh hơn, nhưng không phải điều kiện bắt buộc. Chấy sống được trên cả tóc ngắn. Nếu trẻ không muốn cắt, vẫn xử lý được bằng cách chia lọn nhỏ và chải kỹ hơn.
Cần làm gì với gối, khăn và mũ?
Giặt vỏ gối, khăn tắm, khăn gội và mũ bằng nước nóng rồi sấy hoặc phơi thật khô. Những món không giặt được thì cho vào túi kín trong khoảng hai ngày. Lược và cặp tóc ngâm nước nóng. Không cần phun thuốc khắp nhà, vì chấy rời khỏi da đầu chỉ sống thêm được rất ngắn.
Người trong nhà có cần kiểm tra cùng lúc không?
Rất cần. Chấy lây qua tiếp xúc đầu với đầu, qua gối và khăn dùng chung. Nếu chỉ xử lý cho một người, người đó sẽ bị lại từ thành viên khác. Hãy kiểm tra toàn bộ người ngủ cùng giường và trẻ cùng lớp nếu nhà trường có thông báo. Với trẻ nhỏ, cách gội và gỡ rối an toàn có trong bài chăm sóc tóc cho trẻ em.
Câu hỏi thường gặp
Gội đầu bằng dầu gội hằng ngày có phòng được chấy không?
Không. Chấy không liên quan tới việc đầu sạch hay bẩn. Người gội đầu rất đều vẫn có thể bị lây nếu tiếp xúc gần với người đang có chấy.
Bao lâu thì biết là đã hết chấy?
Khi chải lược bí trên khăn giấy trắng trong hai lần liên tiếp cách nhau vài ngày mà không thấy chấy sống nào. Vẫn nên chải kiểm tra thêm khoảng một tuần, vì trứng còn sót có thể nở muộn.
Có nên tin các cách làm tại nhà truyền miệng không?
Nhiều cách truyền miệng không có cơ sở và một số còn gây nguy hiểm, nhất là những cách dùng chất dễ cháy hoặc hoá chất không dành cho da đầu. Hãy giữ ở hai việc an toàn, chải lược bí đúng kỹ thuật và hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ về sản phẩm chuyên biệt.
Sau khi đã xử lý xong, nếu tóc còn khô rối do chải nhiều, chị có thể quay lại nhịp chăm sóc nhẹ nhàng với MQG Dầu Gội cho da đầu và bước hấp dưỡng ở phần thân tóc, rồi theo dõi da đầu trong hai tuần đầu.
