Có một câu nhiều người vẫn truyền tai nhau: dùng mãi một chai dầu gội thì tóc sẽ bị “nhờn thuốc”, phải đổi liên tục mới hiệu quả. Nghe thì có lý, nhưng khi soi vào cấu tạo thật của sợi tóc và da đầu, câu chuyện lại khác hẳn.
Bài này trả lời thẳng bốn thắc mắc hay gặp nhất: có nên đổi dầu gội thường xuyên, đổi liên tục có sao không, vì sao đổi xong lại bị gàu, và vì sao đổi xong thấy tóc rụng nhiều hơn.
Có nên đổi dầu gội thường xuyên không?
Câu trả lời ngắn: không cần. Sợi tóc không có cơ chế quen thuốc như nhiều người tưởng.
Lý do nằm ở chỗ này: phần tóc bạn nhìn thấy và gội hằng ngày là mô đã sừng hóa, tức là tế bào đã ngừng trao đổi chất từ lúc nhú khỏi da đầu. Nó không học, không thích nghi, không sinh ra đề kháng với chất tẩy rửa. Một công thức làm sạch tốt cho tóc bạn hôm nay thì sáu tháng sau vẫn làm sạch đúng như vậy.
Vậy cảm giác “chai này hết tác dụng rồi” từ đâu ra? Thường là từ ba thứ khác:
- Cặn tích tụ: sáp, gel, xịt giữ nếp, dầu dưỡng không xả lại. Dùng lâu ngày, lớp cặn này bám lên thân tóc làm tóc nặng và kém bồng. Vấn đề là cặn, không phải chai dầu gội.
- Da đầu đổi trạng thái: mùa hè tiết dầu nhiều hơn mùa đông, chuyển vùng nước cứng, đổi chỗ ở, thay đổi nội tiết. Da đầu đổi thì nhu cầu đổi theo.
- Tóc vừa qua hóa chất: sau khi uốn, duỗi, nhuộm hay tẩy, cấu trúc sợi tóc thay đổi thật. Đây là trường hợp hiếm hoi mà đổi dầu gội là việc đúng nên làm.
Thay đổi dầu gội liên tục có sao không?
Cái hại lớn nhất của việc đổi liên tục không phải là hỏng tóc, mà là bạn mất khả năng đánh giá.
Mỗi công thức cần khoảng 4 đến 6 tuần để da đầu và tóc ổn định lại rồi mới cho thấy kết quả thật. Nếu cứ hai tuần đổi một chai, bạn sẽ luôn đứng ở giai đoạn giao thoa, nơi mọi chai đều “hình như cũng được mà cũng chưa rõ”. Kết quả là dùng cả năm mà vẫn không biết chai nào thật sự hợp với mình.
Điểm bất lợi thứ hai nằm ở da đầu. Mỗi chai dầu gội là một tổ hợp riêng gồm hệ chất tẩy rửa, hệ hương liệu và chất bảo quản. Đổi chai là đổi cả ba cùng lúc. Với da đầu bình thường thì không sao, nhưng da đầu nhạy cảm dễ phản ứng: ngứa nhẹ, đỏ, hoặc bong vảy trong vài ngày đầu.
Nói cách khác, đổi dầu gội không xấu. Đổi không có lý do mới là thứ nên bỏ.
Tại sao đổi dầu gội lại bị gàu?
Đây là câu hỏi rất nhiều người gõ lên Google sau khi vừa đổi chai mới được một hai tuần. Có ba nguyên nhân thật sự đứng sau.
1. Chai cũ đang kiểm soát gàu, không phải đã làm gàu biến mất. Các dầu gội chống gàu hoạt động bằng cách giữ nấm men Malassezia trên da đầu ở mức thấp. Chừng nào còn dùng thì gàu còn được kìm. Ngừng dùng, quần thể nấm men trở về mức cũ sau khoảng hai đến ba tuần và gàu quay lại. Đây không phải lỗi của chai mới, mà là bản chất của việc kiểm soát.
2. Công thức mới có hệ tẩy rửa mạnh hơn hoặc độ pH khác. Da đầu bị lấy đi quá nhiều dầu tự nhiên sẽ khô và bong thành vảy nhỏ. Vảy này trông giống gàu nhưng bản chất khác hẳn.
3. Da đầu phản ứng với hương liệu hoặc chất bảo quản mới. Phản ứng này thường kèm cảm giác châm nhẹ hoặc đỏ ở vùng chân tóc.
Cách phân biệt nhanh ngay tại nhà: gàu liên quan nấm men thường có vảy hơi vàng, dính, kèm ngứa nhiều và da đầu nhờn. Còn vảy do da đầu khô thì nhỏ, trắng, rời rạc, kèm cảm giác căng sau khi gội. Muốn hiểu kỹ hơn cơ chế phía sau, bạn có thể đọc thêm bài tại sao bị gàu.
Thay đổi dầu gội bị rụng tóc là do đâu?
Chuyện này gần như luôn là hiểu nhầm về chu kỳ tóc.
Tóc mọc theo chu kỳ, và ở bất kỳ thời điểm nào cũng có một tỷ lệ sợi đang ở giai đoạn nghỉ, chờ rời khỏi nang. Những sợi này đã tách khỏi nang từ trước, chỉ còn mắc lại trong búi tóc. Chúng sẽ rơi ra khi có tác động cơ học: chải đầu, buộc tóc, và rõ nhất là lúc gội.
Khi đổi dầu gội, người ta thường đổi luôn cả thói quen: massage kỹ hơn vì tò mò chai mới, gội lâu hơn, xả kỹ hơn. Thao tác mạnh hơn giải phóng số tóc nghỉ đang mắc lại, dồn vào một lần gội. Nhìn xuống sàn thấy nhiều hơn hẳn, và kết luận đầu tiên bao giờ cũng là “tại chai dầu gội mới”.
Mức rụng bình thường là khoảng 50 đến 100 sợi mỗi ngày. Người gội cách ngày sẽ thấy lượng của hai ngày dồn vào một lần gội, nên con số nhìn thấy luôn lớn hơn cảm giác.
Khi nào thì đáng lo thật: rụng kéo dài quá 6 đến 8 tuần, đường chân tóc lùi rõ, hoặc nhìn thấy da đầu qua lớp tóc. Lúc đó nguyên nhân thường nằm ở nội tiết, thiếu chất, stress kéo dài hoặc giai đoạn sau sinh, chứ không nằm ở chai dầu gội. Bài gội đầu đúng cách giảm rụng tóc nói kỹ hơn về phần thao tác.
Khi nào thì thật sự nên đổi dầu gội?
Có năm tình huống mà việc đổi là có căn cứ, không phải đổi theo cảm tính:
- Tóc vừa qua hóa chất. Uốn, duỗi, nhuộm hoặc tẩy làm thay đổi cấu trúc sợi tóc thật sự. Nhu cầu chăm sóc đổi theo.
- Chuyển mùa hoặc chuyển vùng nước. Nước cứng, độ ẩm không khí và mức tiết dầu của da đầu đều đổi.
- Da đầu đổi trạng thái rõ rệt. Bết nhanh hơn hẳn, khô hơn hẳn, hoặc bắt đầu ngứa.
- Đã dùng đủ 4 đến 6 tuần mà tình trạng không cải thiện. Đây mới là lúc kết luận có cơ sở.
- Đổi môi trường sinh hoạt. Bơi thường xuyên, làm việc ngoài trời, đội mũ bảo hiểm nhiều giờ mỗi ngày.
Nếu bạn đang phân vân chọn theo tiêu chí nào, bài cách chọn dầu gội theo loại tóc đi vào từng nhóm tóc cụ thể.
Đổi dầu gội đúng cách: 4 bước để tóc không bị sốc
Bước 1. Làm sạch nền trước. Gội một lần thật kỹ để lấy đi lớp cặn tạo kiểu tích tụ. Nếu không, bạn sẽ đánh giá chai mới trên một nền tóc chưa sạch.
Bước 2. Đổi từng thứ một. Đừng đổi cùng lúc cả dầu gội, dầu xả và kem hấp. Đổi một biến số thì mới biết biến số nào tạo ra thay đổi.
Bước 3. Cho đủ thời gian. Tối thiểu 4 tuần trước khi kết luận. Hai tuần đầu thường là giai đoạn da đầu đang cân bằng lại, chưa phản ánh đúng.
Bước 4. Ghi lại mốc. Chụp một tấm ảnh tóc ở tuần 1 và tuần 4, cùng góc, cùng ánh sáng. Trí nhớ về tóc rất kém tin cậy, ảnh thì không.
Về thao tác cụ thể, hướng dẫn trên nhãn MQG Dầu Gội là làm ướt tóc, thoa dầu gội rồi massage nhẹ nhàng từ chân tóc đến da đầu trong khoảng 3 đến 5 phút, sau đó xả sạch với nước. Nếu dùng kèm MQG Hấp Siêu Mượt thì thoa từ phần giữa đến ngọn tóc và để 10 đến 15 phút. Bộ ba dưỡng chất Keratin, Biotin và Collagen có mặt trong cả dầu gội lẫn kem hấp, nên khi chuyển sang dùng đồng bộ, tóc nhận cùng một hướng chăm sóc thay vì mỗi bước đi một kiểu. Bạn cũng có thể tham khảo nên gội đầu bao nhiêu lần một tuần để chốt luôn tần suất phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Đổi dầu gội bao lâu một lần là hợp lý?
Không có mốc cố định theo lịch. Nguyên tắc là đổi khi có lý do rõ ràng: tóc vừa làm hóa chất, da đầu đổi trạng thái, hoặc đã dùng đủ 4 đến 6 tuần mà không cải thiện. Đổi theo lịch mà tóc và da đầu vẫn ổn là việc không cần thiết.
Có nên dùng luân phiên hai chai dầu gội không?
Được, nếu hai chai phục vụ hai mục đích khác nhau. Ví dụ một chai làm sạch sâu dùng mỗi tuần một lần cho người hay tạo kiểu, một chai dịu nhẹ dùng cho các lần còn lại. Luân phiên hai chai cùng công dụng thì không mang lại thêm lợi ích nào.
Đổi dầu gội xong tóc bết nhanh hơn, có phải do dầu gội không?
Có thể, nhưng hãy chờ hết hai tuần đầu. Khi chuyển từ công thức tẩy mạnh sang công thức dịu hơn, da đầu cần thời gian điều chỉnh lại mức tiết dầu. Nếu sau 4 tuần vẫn bết nhanh hơn hẳn so với trước, lúc đó mới kết luận là chai mới chưa hợp. Người có da đầu nhạy cảm nên xem thêm da đầu nhạy cảm chọn dầu gội.
Tóm lại
Tóc không “nhờn thuốc”, nên bạn không cần đổi dầu gội theo lịch. Hãy đổi khi có lý do, đổi từng thứ một, và cho mỗi chai đủ 4 tuần để nói lên điều gì đó. Nếu tóc bạn đang khô, rối hoặc dễ gãy sau một đợt hóa chất, hãy thử bắt đầu từ một bộ chăm sóc đồng bộ và ghi lại mốc để tự mình đánh giá.
