Bạn soi gương và thấy trên đỉnh đầu lởm chởm những sợi tóc ngắn dựng đứng, sờ vào thấy thô ráp như rơm. Nhiều người mặc định đó là tóc con mới mọc nên yên tâm. Nhưng phần lớn trường hợp lại là chuyện khác hẳn: tóc bị gãy khúc, tức sợi tóc đứt ngang ở giữa thân chứ không hề rụng ra từ chân tóc. Hiểu sai chỗ này thì càng chăm càng sai hướng, vì cách xử lý tóc gãy và tóc rụng gần như ngược nhau.
Tóc bị gãy khúc là gì? Phân biệt với chẻ ngọn và rụng tóc
Tóc gãy khúc là tình trạng sợi tóc đứt ở khoảng giữa thân, để lại một đầu cụt thô. Vì đứt ở giữa nên phần còn lại trên đầu ngắn hơn hẳn phần tóc xung quanh, tạo thành những sợi dựng đứng lởm chởm mà nhiều người quen gọi là tóc gãy ngang.
Có ba tình trạng rất hay bị lẫn với nhau:
- Rụng tóc: sợi tóc rời ra từ da đầu, giữ nguyên chiều dài, đầu chân tóc có một bầu nhỏ màu trắng đục. Đây là chuyện của nang tóc.
- Chẻ ngọn: sợi tóc tách làm hai hoặc xơ tưa ở phần đuôi, thân tóc vẫn liền. Đây là hư tổn ở đầu ngoài của sợi tóc.
- Gãy khúc: sợi tóc đứt ngang ở giữa, hai đầu đều cụt, không có bầu trắng. Đây là hư tổn của bản thân sợi tóc.
Cách tự kiểm tra rất đơn giản: nhặt vài sợi tóc trên gối hoặc trong lược, soi kỹ đầu sợi dưới ánh sáng. Nếu thấy bầu nhỏ trắng đục ở một đầu thì đó là tóc rụng từ nang. Nếu cả hai đầu đều cụt ngang và sợi ngắn bất thường thì đó chính là tóc gãy. Bạn có thể xem thêm cách nhận biết ở bài tóc chẻ ngọn: nguyên nhân, cách xử lý và phòng ngừa tại nhà để đối chiếu hai kiểu hư tổn.
Gốc rễ của việc gãy nằm ở độ đàn hồi của tóc. Sợi tóc khỏe có thể giãn ra khoảng 20 đến 30 phần trăm rồi trở về trạng thái cũ. Khi lớp biểu bì bên ngoài bị bào mòn và phần lõi mất nước, độ giãn đó tụt xuống rất thấp. Lúc ấy chỉ cần một lực kéo nhẹ khi chải hay buộc là sợi tóc đứt.
Tại sao tóc bị gãy ngang? 6 nguyên nhân thường gặp
1. Nhiệt độ cao lặp đi lặp lại
Máy sấy để chế độ nóng nhất, máy duỗi kẹp đi kẹp lại một lọn, máy uốn giữ quá lâu. Nhiệt làm bay hơi nước bên trong sợi tóc và làm biến tính lớp protein cấu trúc. Tóc sau đó khô cứng, mất đàn hồi và gãy ở đúng đoạn hứng nhiệt nhiều nhất, thường là khoảng giữa thân. Cách dùng nhiệt an toàn hơn được nói kỹ trong bài bảo vệ tóc khỏi nhiệt khi tạo kiểu.
2. Hóa chất chồng lớp trong thời gian ngắn
Uốn rồi nhuộm, nhuộm rồi tẩy, tẩy rồi lại duỗi trong vòng vài tuần. Mỗi lần như vậy đều phải mở lớp biểu bì và can thiệp vào liên kết disulfide trong tóc, thứ giữ cho sợi tóc có hình dạng và độ bền. Liên kết bị cắt nhiều lần mà không kịp bù dưỡng chất thì sợi tóc rỗng dần từ bên trong, và gãy khúc là kết cục gần như chắc chắn.
3. Chải tóc sai thời điểm và sai lực
Tóc ướt phồng nước nên yếu hơn tóc khô rất nhiều. Chải mạnh từ chân xuống khi tóc còn sũng nước là kiểu làm gãy tóc nhanh nhất. Lược răng quá dày, lược nhựa có bavia, hay thói quen giật mạnh khi gặp nút rối cũng cho kết quả tương tự.
4. Buộc tóc quá chặt và luôn ở một vị trí
Dây chun siết vào cùng một điểm ngày này qua ngày khác tạo ra một vòng ma sát cố định. Sau vài tháng, đúng vị trí đó xuất hiện một dải tóc ngắn cụt. Đây là dạng gãy khúc dễ nhận ra nhất vì nó tập trung thành đường. Chi tiết và cách buộc thay thế có ở bài buộc tóc quá chặt.
5. Ma sát khi ngủ
Một đêm trở mình vài chục lần trên vỏ gối cotton thô là vài chục lần sợi tóc bị chà xát. Với tóc đã yếu sẵn, phần tóc ở gáy và hai bên thái dương chịu ma sát nhiều nhất thường gãy trước. Bài chăm sóc tóc khi ngủ có hướng dẫn cách giảm ma sát này.
6. Tóc thiếu cả độ ẩm lẫn dưỡng chất bám sợi
Nhiều người chỉ gội mà bỏ hẳn bước dưỡng, hoặc ngược lại chỉ dưỡng ẩm mà không bổ sung dưỡng chất dạng protein thủy phân. Tóc thiếu ẩm thì giòn, tóc thiếu dưỡng chất bám sợi thì rỗng. Cả hai đều dẫn tới cùng một chỗ là gãy ngang thân.
Tóc bị gãy khúc ở nam có gì khác?
Tóc nam thường ngắn nên gãy khúc ít lộ hơn, và hay bị nhầm sang tóc cứng hoặc tóc dựng tự nhiên. Dấu hiệu nhận ra là phần tóc phía trước và hai bên thái dương thô ráp bất thường, sờ vào có cảm giác gợn.
Ba yếu tố hay gặp riêng ở nam là gội nước quá nóng hằng ngày, dùng sáp hoặc gôm tạo kiểu mà gội chưa sạch nên cặn tích lại làm tóc khô, và ma sát liên tục với mũ bảo hiểm. Với nhóm tẩy tóc để nhuộm màu sáng thì mức hư tổn còn cao hơn, vì phần tóc đã tẩy lại nằm gọn trong vùng chịu nhiệt khi sấy tạo kiểu mỗi sáng.
Tóc bị gãy ngang phải làm sao? 6 bước xử lý
Cần nói thẳng một điều để tránh kỳ vọng sai: sợi tóc đã đứt thì không nối lại được. Việc cần làm là chặn nguồn gây gãy, giữ cho phần tóc còn lại bền hơn, và chờ tóc mới dài ra.
- Tạm dừng nguồn gây gãy trong 4 tuần. Cất máy duỗi và máy uốn, hoãn mọi dịch vụ hóa chất. Nếu bắt buộc phải sấy thì để chế độ mát hoặc ấm vừa và giữ máy cách tóc một khoảng bằng gang tay.
- Cắt tỉa phần hư. Xén bớt 1 đến 2 cm phần đuôi khô cứng. Giữ lại phần tóc đã tưa chỉ khiến vết gãy lan ngược lên trên.
- Gội đúng cách với nước ấm vừa. Massage bằng đầu ngón tay ở da đầu chứ đừng vò xoắn thân tóc. Nước quá nóng làm lớp biểu bì mở ra và mất nước nhanh hơn.
- Bổ sung song song độ ẩm và dưỡng chất bám sợi. Hấp ủ 1 đến 2 lần mỗi tuần, để kem trên tóc đủ 10 đến 15 phút thay vì thoa qua rồi xả ngay. Quy trình chuẩn có trong bài ủ tóc tại nhà đúng cách.
- Tạo lớp bảo vệ trước khi sấy. Xịt dưỡng dạng leave-in lên tóc còn ẩm, tập trung từ giữa thân xuống đuôi, rồi mới sấy. Đây là bước ngắn nhất nhưng lại chặn được đúng nguyên nhân số một.
- Gỡ rối từ ngọn lên chân. Chia tóc thành từng lọn, gỡ đoạn đuôi trước rồi mới nhích dần lên. Cách này giữ lực kéo ở mức thấp nhất.
Song song với chăm sóc bên ngoài, đừng bỏ qua yếu tố bên trong. Chế độ ăn thiếu đạm và thiếu sắt khiến sợi tóc mọc ra đã mảnh sẵn, gãy chỉ là chuyện sớm muộn. Bài tóc yếu dễ gãy: cách làm chắc tóc từ bên trong có gợi ý cụ thể hơn.
Bao lâu thì tóc gãy khúc cải thiện?
Tóc người mọc trung bình khoảng 1 đến 1,5 cm mỗi tháng. Từ mốc đó có thể ước lượng khá sát:
- Sau 2 đến 3 tuần: tóc bớt thô khi sờ, chải đỡ vướng hơn. Đây là hiệu quả của việc cấp ẩm và ngừng nhiệt, chưa phải tóc mới.
- Sau 4 đến 6 tuần: số sợi gãy mới trong lược giảm rõ nếu bạn thực sự giữ được nếp không dùng nhiệt.
- Sau 3 đến 6 tháng: phần tóc ngắn dựng đứng dài ra và nằm xuống, mái tóc trông đều hơn.
Nếu đã làm đủ các bước trên trong 8 tuần mà tóc vẫn gãy nhiều, kèm theo ngứa, bong tróc hay thưa rõ ở một vùng, đó là lúc nên đi khám da liễu thay vì đổi thêm dầu gội.
Chọn sản phẩm thế nào cho tóc gãy khúc
Với tình trạng này, thứ cần tìm không phải là sản phẩm làm mượt tức thì mà là bộ đôi làm sạch dịu nhẹ cộng với dưỡng chất bám được vào sợi tóc. Các dạng protein thủy phân như keratin, collagen thủy phân và biotin dạng peptide có kích thước đủ nhỏ để bám vào bề mặt và phần hư tổn của sợi tóc, giúp tóc đầy đặn và mềm hơn khi chải.
Bộ chăm sóc MQG được xây trên hướng đó với công nghệ Tri-Bond, tức bộ ba Keratin, Biotin và Collagen có trong cả dầu gội lẫn kem hấp. Riêng bước bảo vệ nhiệt thì dùng MQG Recover Spray dạng leave-in, xịt lên tóc ẩm trước khi sấy và không cần xả lại. Sản phẩm phù hợp với tóc yếu, khô và dễ gãy, hỗ trợ cải thiện tình trạng tóc rối và chẻ ngọn. Bạn có thể tham khảo thêm ở bài cách dùng xịt dưỡng tóc leave-in đúng cách.
Câu hỏi thường gặp
Tóc bị gãy khúc có mọc lại được không?
Nang tóc không bị ảnh hưởng khi sợi tóc gãy ngang thân, nên tóc vẫn tiếp tục mọc bình thường. Điều không xảy ra là sợi đã đứt tự nối lại. Bạn cần giữ cho phần tóc còn lại không gãy thêm và chờ khoảng 3 đến 6 tháng để phần mới dài ra.
Tóc bị gãy khúc có nên cắt không?
Nên cắt tỉa phần đuôi đã khô cứng và tưa, thường là 1 đến 2 cm. Không cần cắt ngắn cả mái tóc trừ khi phần hư đã lan quá nửa chiều dài. Cắt tỉa định kỳ mỗi 8 đến 12 tuần giúp vết hư không lan ngược lên phía trên.
Tóc gãy nhiều có phải do thiếu chất không?
Thiếu đạm, sắt hoặc kẽm làm sợi tóc mọc ra mảnh và kém bền, nên đây là một yếu tố góp phần. Tuy nhiên với phần lớn trường hợp gãy khúc thì nguyên nhân trực tiếp vẫn đến từ bên ngoài là nhiệt, hóa chất và ma sát. Xử lý bên ngoài trước sẽ thấy thay đổi nhanh hơn.
Tóc gãy khúc không phải chuyện một sớm một chiều mà là kết quả tích lũy của nhiều thói quen nhỏ. Bắt đầu từ hai việc dễ nhất là hạ nhiệt máy sấy và gỡ rối từ ngọn lên, rồi thêm dần các bước còn lại. Sau vài tuần bạn sẽ thấy lược sạch hơn hẳn.
